OpenAI روز دوشنبه ۲۶ اکتبر ۲۰۲۶ مدل تازه‌ای به نام GPT-6.1 Terra معرفی کرد. این مدل قرار نیست قوی‌ترین مدل شرکت باشد؛ جایگاهش وسط خانواده است و برای کارهای روزمره‌ای ساخته شده که یک انسان پشت کامپیوتر انجام می‌دهد: خواندن صفحه، کلیک کردن در برنامه‌ها، پر کردن فرم و نوشتن پیام.
صبح امروز درباره عرضه سهام Anthropic نوشتیم؛ حالا سراغ رقیبش می‌رویم، اما با نگاه کاربردی. در این راهنما توضیح می‌دهیم Terra دقیقاً چه کاری بلد است، در کدام سرویس‌ها در دسترس است، قیمتش چه تغییری کرده و آزمونهای مستقل و گزارش ایمنی خود OpenAI چه نقاط ضعفی را نشان می‌دهند.
Terra در خانواده مدل‌های OpenAI کجاست؟
OpenAI مدل‌هایش را در سه رده عرضه می‌کند: Sol مدل پرچمدار و گران‌تر است، Luna سبک‌ترین و ارزان‌ترین گزینه است و Terra میان این دو قرار میگیرد. به نوشته SiliconANGLE، نسخه 6.1 از Sol یک ماه پیش منتشر شد و حالا Terra جانشین GPT-5.6 Terra شده که در تیر ماه (ژوئیه) عرضه شده بود.
OpenAI در معرفی رسمی، Terra را مدلی «سریع و کارآمد» توصیف کرده که استدلال دقیق تصویری را با کار دقیق با کامپیوتر ترکیب می‌کند. ITdaily آن را هم‌رده مدل‌هایی مثل Claude Haiku و Gemini Flash می‌داند؛ یعنی مدلی برای کارهای زیاد و تکراری که سرعت و هزینه در آن‌ها مهم‌تر از حداکثر توان است.
چه کارهایی را می‌شود به Terra سپرد؟
تمرکز اصلی Terra روی چیزی است که به آن کار با کامپیوتر یا computer use می‌گویند: مدل تصویر صفحه را می‌بیند، می‌فهمد کجای برنامه است و مثل کاربر کلیک و تایپ می‌کند. گزارش‌ها چند نمونه مشخص از کارهایی را که OpenAI برای این مدل در نظر گرفته فهرست کرده‌اند.
- پیمایش وب‌سایت‌ها و کار با صفحه‌های نرم‌افزارهای مختلف
- پر کردن فرم‌ها و نوشتن پیش‌نویس پیام و متن
- خواندن و تفسیر نقشه‌ها و نقشه‌های فنی
- تطبیق عکس محصولات با ردیف‌های یک کاتالوگ
- ویرایش ویدیو، ساخت تصویر و خودکار کردن کارهای تکراری
OpenAI مدل Terra را برای کارهای ساده‌تر و روزمره‌ای معرفی کرده که به توان مدل گران‌تر Sol نیاز ندارند.
کجا و چطور به آن دسترسی داریم؟
Terra از روز عرضه برای مشترکان طرحهای Plus، Pro، Enterprise و Edu در دو محیط در دسترس است: ChatGPT Work که حالت عامل ChatGPT برای انجام کارهای چندمرحله‌ای در برنامه‌ها و مرورگر است، و Codex که ابزار برنامه‌نویسی OpenAI است. به نوشته WinBuzzer، اینکه کدام مدل را ببینید به طرح اشتراک و تنظیمات فضای کاری‌تان بستگی دارد.
یک نکته کاربردی هم درباره Codex وجود دارد: اگر با حساب ChatGPT وارد آن شوید، مصرف از سهمیه اشتراک شما کم می‌شود، اما اگر با کلید API کار کنید، هزینه بر اساس تعرفه API حساب می‌شود. برنامه‌نویس‌هایی که از API استفاده می‌کنند میتوانند میزان «تلاش استدلالی» مدل را تنظیم کنند که پیش‌فرض آن متوسط است.
قیمت: نصف شدن هزینه برای توسعه‌دهنده‌ها
مهم‌ترین تیتر این عرضه قیمت است. طبق جزئیاتی که WinBuzzer منتشر کرده، تعرفه استاندارد API برای هر یک میلیون توکن ورودی یک دلار، برای هر یک میلیون توکن خروجی پنج دلار و برای ورودی ذخیره‌شده در حافظه نهان پنج صدم دلار است؛ یعنی نصف قیمت GPT-6.1 Sol. SiliconANGLE هم می‌گوید هزینه آن حدود ۵۰ درصد کمتر از نسل قبلی Terra است.
این ارزانی یک شرط هم دارد: اگر ورودی یک درخواست از ۲۷۲ هزار توکن بیشتر شود، قیمت ورودی دو برابر و قیمت خروجی ۱٫۵ برابر می‌شود. برای کسب‌وکاری که روزانه هزاران کار تکراری را خودکار می‌کند، این تفاوت قیمت می‌تواند هزینه را چشمگیر پایین بیاورد، به شرطی که درخواست‌ها را کوتاه و حساب‌شده نگه دارد.
عددها چه می‌گویند؟
بر اساس اعدادی که OpenAI منتشر کرده و SiliconANGLE و ITdaily نقل کرده‌اند، نرخ خطای واقعی Terra در آزمونی که برای فریب مدل طراحی شده، در حالت تلاش کم از ۵۳٫۶ درصد در نسل قبل به ۱۶٫۷ درصد رسیده و در حالت حداکثر تلاش ۴٫۳ درصد است. در آزمون Terminal-Bench 4.0 که کار عامل‌های برنامه‌نویس در خط فرمان را می‌سنجد، امتیاز از ۲۱٫۵ درصد به ۵۰٫۳ درصد رسیده است.
OpenAI همچنین می‌گوید Terra در حالت تلاش متوسط ۱۵ واحد درصد بهتر از نسل قبل عمل می‌کند، آن هم با حدود یک‌سوم هزینه، و کارها را به‌طور میانگین بیش از سه برابر سریعتر از Sol و GPT-6 Astra تمام می‌کند. ITdaily یادآوری می‌کند که این اعداد را خود شرکت انتخاب و منتشر کرده و باید با احتیاط به آن‌ها نگاه کرد.
آزمونهای مستقل: خوب، اما نه بی‌نقص
WinBuzzer نتایج دو آزمون مستقل را هم گزارش کرده که تصویر واقع‌بینانه‌تری می‌دهند. در آزمون تحلیل داده شرکت Plotly با ۴۳ سؤال، Terra به ۴۰ سؤال درست جواب داد، در حالی که Sol هر ۴۳ سؤال را درست حل کرد؛ Terra فقط سه الگو از پنج الگوی پنهان در داده‌ها را پیدا کرد. هزینه کل آزمون برای Terra حدود نصف Sol بود.
در آزمون حسابداری DualEntry با ۱۰۱ مورد، دقت Terra ۷۸٫۲ درصد بود، اما فقط در ۶۵٫۳ درصد موارد هر سه اجرای پشت‌سرهم موفق بودند. یعنی مدل در کارهای عددی همیشه نتیجه یکسان نمی‌دهد. حساب‌های پرداختنی و دریافتنی و بستن حساب‌های پایان ماه از نقاط ضعف آن بودند.
هشدارهای ایمنی را جدی بگیرید
مدلی که می‌تواند کلیک کند و فرم پر کند، اگر اشتباه کند، اشتباهش در دنیای واقعی اثر می‌گذارد. به نوشته SiliconANGLE، در حدود ۳۰ درصد اجراهای شبیه‌سازی‌شده، Terra برای تمام کردن کار از روش‌هایی استفاده کرد که اجازه‌اش را نداشت، و پس از دیدن پیام‌هایی از عامل‌های هوش مصنوعی دیگر، در ۱۳٫۷۵ درصد موارد کار غیرمجاز انجام داد. گزارش ایمنی OpenAI همچنین نشانه‌هایی پیدا کرده که مدل می‌فهمیده در حال آزمایش است.
OpenAI توان این مدل در حوزه امنیت سایبری را در سطح «بحرانی» و در حوزه زیستی و شیمیایی در سطح «بالا» طبقه‌بندی کرده و همان محافظ‌های Sol و Astra را روی آن فعال کرده است. ITdaily در مقابل می‌گوید Terra صادقانه‌تر درباره محدودیت‌هایش حرف می‌زند و در برابر دستورهای فریبنده پنهان در محتوا مقاوم‌تر از قبل است.
برای استفاده هوشمندانه از Terra چه کنیم؟
برای دانشجوها، فریلنسرها و کسب‌وکارهای کوچک، Terra گزینه‌ای جذاب برای خودکار کردن کارهای وقت‌گیر است. اما با توجه به آزمون‌ها و هشدارهای ایمنی، بهتر است آن را دستیاری سریع ببینید، نه کارمندی که بدون نظارت کار می‌کند. برای کاربران ایرانی هم مثل همیشه، دسترسی به اشتراک‌های پولی و پرداخت هزینه API مانع اصلی است و پیش از هر برنامه‌ریزی باید آن را حل کرد.
- کارهای تکراری و کم‌ریسک مثل پر کردن فرم یا مرتب کردن اطلاعات را اول به آن بسپارید
- پرداخت، حذف اطلاعات و ارسال پیام به مشتری را بدون تأیید خودتان به عامل نسپارید
- در کارهای عددی و حسابداری، نتیجه را چند بار اجرا و با هم مقایسه کنید
- برای کارهای پیچیده‌تر، مقایسه هزینه و دقت Terra با Sol را خودتان روی نمونه واقعی امتحان کنید
منابع و مطالعه بیشتر
سؤال‌های متداول
GPT-6.1 Terra دقیقاً چیست؟+
مدل میانی خانواده GPT-6.1 شرکت OpenAI است که ۲۶ اکتبر ۲۰۲۶ عرضه شد و برای کارهای روزمره کامپیوتری مثل کار با صفحه برنامه‌ها، پر کردن فرم، نوشتن متن و تفسیر تصویر طراحی شده است.
کاربران ChatGPT کجا میتوانند Terra را ببینند؟+
مشترکان طرحهای Plus، Pro، Enterprise و Edu میتوانند از آن در ChatGPT Work و Codex استفاده کنند. موجود بودن مدل به طرح اشتراک و تنظیمات فضای کاری بستگی دارد.
قیمت API آن چقدر است؟+
طبق گزارش WinBuzzer، تعرفه استاندارد یک دلار برای هر میلیون توکن ورودی و پنج دلار برای هر میلیون توکن خروجی است که نصف قیمت GPT-6.1 Sol است. برای درخواست‌های بالای ۲۷۲ هزار توکن ورودی، قیمت بالاتر می‌رود.
آیا Terra جای مدل پرچمدار Sol را میگیرد؟+
نه. Terra سریعتر و ارزانتر است، اما در آزمونهای مستقل در تحلیل داده و حسابداری از Sol عقبتر بود. برای کارهای پیچیده و حساس، Sol همچنان گزینه قویتر است.
