«سونامی آرام» هوش مصنوعی در بازار کار؛ هشدار صندوق بین‌المللی پول برای فارغ‌التحصیلان و شغل اول

رئیس صندوق بین‌المللی پول دقیقاً چه گفت؟

به گزارش روزنامه The Nation، برآورد صندوق بین‌المللی پول این است که هوش مصنوعی در نهایت حدود ۴۰ درصد شغل‌های جهان را تحت تأثیر قرار می‌دهد. این عدد در اقتصادهای پیشرفته به حدود ۶۰ درصد می‌رسد و در کشورهای کم‌درآمد حدود ۲۳ درصد است. منظور از «تحت تأثیر» هم فقط حذف شغل نیست؛ بعضی شغل‌ها با هوش مصنوعی تقویت می‌شوند، بعضی تنزل پیدا می‌کنند و بعضی از بین می‌روند.

گئورگیوا به یافته‌ای هم اشاره کرد که می‌گوید از هر ده شغل در آمریکا، حدود یکی همین حالا به مهارت هوش مصنوعی نیاز دارد. به نوشته TRT World، او گفت کارهای تکراری و روزمره در حال کم شدن‌اند، در حالی که شغل‌های کم‌درآمد در دو بخش ساخت‌وساز و مراکز داده رو به افزایش است. او همچنین گفت امروز نمی‌توانیم تصور کنیم دنیای کار پنج سال بعد چه شکلی خواهد داشت.

• حدود ۴۰ درصد شغل‌های جهان زیر اثر هوش مصنوعی
• حدود ۶۰ درصد در اقتصادهای پیشرفته و حدود ۲۳ درصد در کشورهای کم‌درآمد
• حدود یک‌دهم شغل‌های آمریکا هم‌اکنون به مهارت هوش مصنوعی نیاز دارد
• کاهش کارهای تکراری و رشد شغل‌های کم‌درآمد در ساخت‌وساز و مراکز داده

چرا نگرانی اصلی، شغل اول جوانان است؟

مهم‌ترین نکته این جلسه شاید همین باشد. وقتی کارهای ساده و تکراری به هوش مصنوعی سپرده می‌شود، همان کارهایی کم می‌شود که تازه‌واردها معمولاً با آن‌ها تجربه جمع می‌کنند. گئورگیوا هشدار داد که با کم شدن کارهای روزمره، جوان‌ترها ممکن است برای کسب تجربه لازم برای پیشرفت شغلی به مشکل بخورند.

تارمان شانموگاراتنام این مسئله را صریح‌تر گفت. به نقل از TRT World، او گفت پله اول استخدام، یعنی نخستین شغل پس از فارغ‌التحصیلی، حالا تقاضای کمتری دارد و این مشکلی است که باید خیلی زود برایش راه‌حلی پیدا کرد. پیشنهاد او این بود که دولت‌ها و کارفرماها به‌جای تکیه بر مدرک دانشگاهی، فرصت‌های کارآموزی، آموزش عملی و یادگیری در محیط کار را گسترش دهند.

اگر کارهای ساده‌ای که تازه‌واردها با آن‌ها کار یاد می‌گیرند به هوش مصنوعی سپرده شود، مسئله فقط از دست رفتن شغل نیست؛ مسیر رسیدن به تجربه هم کوتاه‌تر و باریک‌تر می‌شود.

رشد اقتصادی بالا، اما شغل کافی نه

تارمان هشدار داد که رشد اقتصادی به‌تنهایی تضمین‌کننده شغل خوب نیست. او به چین، هند و کشورهای در حال توسعه جنوب شرق آسیا اشاره کرد که رشد مناسبی داشته‌اند، اما شغل به همان اندازه نساخته‌اند. به گفته او اگر دولت‌ها منفعل باشند، هوش مصنوعی این فاصله میان رشد و اشتغال را بیشتر می‌کند؛ به‌ویژه برای کسانی که مهارت متوسط دارند و فارغ‌التحصیلان تازه.

در عین حال او جنبه امیدوارکننده‌ای هم دید. به گفته تارمان، هوش مصنوعی هزینه راه‌اندازی و اداره کسب‌وکار را پایین می‌آورد و به افراد کمک می‌کند با منابع کمتر به مشتری برسند، کارهای اداری را انجام دهند و کسب‌وکار خود را شروع کنند. جمله او این بود که هوش مصنوعی مرز میان کارمند بودن و کارآفرین بودن را کم‌رنگ می‌کند.

«هوش مصنوعی کوچک» بانک جهانی یعنی چه؟

آجای بانگا، رئیس بانک جهانی، به‌جای سامانه‌های گران و پیشرفته از ابزارهای ارزان و کاربردی دفاع کرد که آن را «هوش مصنوعی کوچک» می‌نامد. به نوشته TRT World، این نوع هوش مصنوعی به مدل‌های زبانی بزرگ وابسته نیست و هدفش بالا بردن بهره‌وری کشاورزان، بهداشت و آموزش در اقتصادهای نوظهور است.

بانگا دو نمونه آورد. در اندونزی، کارکنان درمانگاه‌ها با کمک هوش مصنوعی بیماران را ارزیابی می‌کنند و از راه دور با پزشک مشورت می‌کنند. در هند، خدمات دیجیتال به کشاورزان کمک می‌کند به بذر، کود، بیمه محصول، اعتبار و قیمت بهتر دسترسی پیدا کنند. به گفته او فرصتی که هوش مصنوعی کوچک برای ساختن شغل و افزایش بهره‌وری ایجاد می‌کند بسیار بزرگ است.

بانگا یادآوری کرد که در ۱۵ سال آینده حدود ۱.۲ میلیارد جوان به سن ۱۸ سالگی می‌رسند و به همین دلیل ساختن شغل اولویت اصلی توسعه است. او گفت ۷۵ تا ۸۵ درصد شغل‌ها را بخش خصوصی می‌سازد و دولت‌ها نقش زمینه‌ساز دارند.

• ابزارهای ارزان و کاربردی به‌جای سامانه‌های گران
• تمرکز بر کشاورزی، بهداشت و آموزش
• نمونه اندونزی: ارزیابی بیمار و مشاوره از راه دور در درمانگاه‌ها
• نمونه هند: کمک دیجیتال به کشاورزان برای بذر، کود، بیمه و اعتبار

روی دیگر سکه: رشد اقتصادی و مالیات

هشدار گئورگیوا به معنای منفی دیدن کامل هوش مصنوعی نبود. به گزارش The Nation، او گفت سرمایه‌گذاری در زیرساخت هوش مصنوعی با وجود شوک عرضه انرژی، به حفظ رشد جهانی در حدود ۳ درصد کمک کرده است. برآورد او این است که این موج سرمایه‌گذاری می‌تواند ۰.۵ تا ۱ واحد درصد به رشد اقتصادهای پیشرفته آسیا و ۰.۲ تا ۰.۸ واحد درصد به رشد اقتصادهای نوظهور آسیا اضافه کند.

به گفته او موج بعدی هوش مصنوعی «به‌کارگیری» است و در این مرحله همه می‌توانند سهم داشته باشند؛ به شرط آنکه برق پایدار، زیرساخت دیجیتال، نیروی ماهر و محافظ‌هایی در برابر سوءاستفاده وجود داشته باشد. نگرانی دیگر او درآمد دولت‌هاست: اگر هوش مصنوعی سهم درآمد را از نیروی کار به سمت صاحبان سرمایه ببرد، پایه مالیاتی دولت‌ها ضعیف می‌شود و شاید لازم باشد سیاست‌های مالیاتی بازنگری شود.

این هشدار برای دانشجویان و کسب‌وکارها چه معنایی دارد؟

کریشنا سرینیواسان، مدیر بخش آسیا و اقیانوسیه صندوق بین‌المللی پول، به نقل از TRT World گفت آنچه اهمیت دارد این است که هوش مصنوعی کارگران را تقویت کند یا شغل‌ها را خودکار کند. این جمله برای هر فرد هم صدق می‌کند: کسی که یاد بگیرد با هوش مصنوعی کارش را بهتر انجام دهد، در گروه «تقویت‌شده‌ها» قرار می‌گیرد.

برای دانشجو یا فارغ‌التحصیلی که دنبال شغل اول است، پیام این نشست روشن است: مدرک به‌تنهایی کافی نیست و تجربه عملی ارزش بیشتری پیدا می‌کند. برای کسب‌وکارهای کوچک هم ایده هوش مصنوعی کوچک نشان می‌دهد لازم نیست برای استفاده از این فناوری سراغ پروژه‌های گران رفت؛ ابزارهای ساده هم می‌توانند هزینه را پایین بیاورند و کار را سریع‌تر کنند.

• یادگیری کار با ابزارهای هوش مصنوعی در رشته خودتان را جدی بگیرید
• کارآموزی، پروژه عملی و نمونه‌کار را کنار مدرک دانشگاهی بسازید
• روی مهارت‌هایی سرمایه بگذارید که فقط کار تکراری نیستند
• اگر کسب‌وکار دارید، از یک ابزار ساده و کم‌هزینه برای کارهای اداری شروع کنید